{"book":"adl0951","page":23,"text":"شعر العجم حصه چهارم \n۱۸\n\nمی دهد، و از طرف دیگر در شاعری مضامین شاعرانه را پیدا\nمیکند، از آنجا که اکثری از سائنس دانان مذاق شاعری را\nمالک نمی باشند، و هم چنین شعر با فلسفه و سائنس چندان\nانسیت ندارند، لہذا این غلط فہمی بوجود می آید- که قوۀ\nتخیل را با فلسفه و سائنس تعلقی نمی باشد، ولی این فکر صحیح\nنیست، بلاشبہ عموم آن سائنس و فلسفه دانائیکه در آنها\nقوت ایجاد نباشد از قوۀ تخیل هم محروم می باشند، اما کسانیکه\nموجد کدام مسئله و یا فن می باشند- از قوۀ تخیل آنها کدام\nشخص انکار کرده می تواند، در ذات نیوٹن و ارسطو بهمان\nاندازۀ قوۀ زبر دست تخیل موجود بوده، که در وجود ہومر و\nفردوسی بوده است، البتہ اغراض و مقاصد این دو جماعت\nجدا گانه و طریقۀ استعمال قوۀ تخیل هر دو یشان جدا بوده\nاست، غرض از استعمال قوۀ تخیل در فلسفہ و سائنس آنست\nکه یک مسئله علمی حل کرده شود، اما در شاعری از قوۀ\nتخیل این کار گرفته میشود، که جذبات انسانی را به ہیجان\nبیاورد، مقصود فلسفی تنها همان موجوداتی است، که در واقع\nوجود دارند، بر خلاف آن شاعر از ان موجودات نیز کار می گیرد\nکه ابداً وجود ندارند، در پیشگاه فلسفه ”ہما“ ”سیمرغ“ ”گاو زمین“\n”تخت سلیمان“، ابداً قدر و قیمتی ندارند، ولی همین اشیاء","chars":1058,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00023.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/23","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/23","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}