{"book":"adl0951","page":145,"text":"شعر پنجم حصه چهارم\n۱۴۰\nمبالغه سرائی را آغاز کرده از حدود اصلی تجاوز می ورزند\nقدما به همین حدود جائز مبالغه می نمودند، مگر متأخرین که\nدر اصل فطرةً شاعر نبودند، قصداً و ارادهً آرزوی\nقوی ساختن احساسات خود را نمودند، چون تجربه نداشتند\nاز کجا تا بکجا سر کشیدند و تا بحدی درین مورد افراط\nکردند، که بهمان اندازه که اظهار یک امر ناممکن را\nنموده باشند، بهمان مرتبه حسن مبالغه را می پندارند.\nبرای کلام واقعیت اینچنین یک امر ضروریست، که\nدر بسیاری از اسالیب بلاغت تنها بهمین واسطه خوبی\nو اثر تولید میگردد. که در آن پهلوی واقعیت می\nباشد، مثلاً آن موقعی را که شاعر مشتبه می باشد بصورت\nشک و تردد چنین بیان میکند: سه\nدارد جمال روی تو امشب تماشای دگر\nیا اینک من می بینمش شهر ز شبهائی دگر\nدرین شعر اقتضای تعریف آن بود، که شاعر بصورت\nقطعی دعوی میکرد، که حسن معشوق افزوده است، مگر وی\nاظهار شک کرده میگوید که یا در صنعت ترقی پیوسته و\nیا در نفس الامر بر حال خود است، لکن بشهر مخصوص\nخود را بر من افگنده است. چون این سخن زیاده تر","chars":905,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00145.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/145","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/145","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}