{"book":"adl0951","page":141,"text":"۱۳۶\nشعر العجم حصه چهارم\nدر تخیل مقصود از اظهار واقع واقعه نمی باشد ، بلکه زیادہ تر در مطمح نظرش این مسئله می باشد ، که قوهٔ تخیل بچه اندازہ وقوت و وسعت را داراست ازین جهته درین قسم اگر از مبالغه کار گرفته شود - عیبی ندارد، ولکن آن اثری بر طبیعت سامعین و همچه موقع پیدا میشود بواسطهٔ مبالغه نی بلکه از اثر قوت تخیل است ولی در دیگر اقسام شاعری مثلاً در اشعار فلسفیانه، اخلاقی، تاریخی عشقیه و فطری مبالغه بالکل یک چیز لغو و بیکار است لہٰذا اگر در شعر مبالغه نیز جائز باشد ، پس فقط در یک نوع مخصوص آن که تخیل باشد درست است ، و ازین ثبوت محدود آن خوبی آن اثبات شده می تواند سه اگر از شاعری محض تفریح طبیعت مقصود باشد ، پس مبالغه کار آمد شده می تواند، ولی اگر شاعری مقصد از آن قوتی باشد، که اقوام را زیر- و زبر کرده می تواند و در یک مملکت هیجان و غلغله را تولید کرده میکند و یا همان شاعریکه در قبایل عرب آتش حرب و ضرب را می افروخت و از خواندن آن در وقت نوحه قطرات اشک از در و دیوار میریخت ، اگر آن از واقعیت و اصلیت خالی باشد ، پس کاریرا از پیش برده نمی تواند :-","chars":956,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00141.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/141","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/141","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}