{"book":"adl0951","page":140,"text":"۱۳۵\n\nشعر العجم حصۀ چهارم\n\nازین قطعه ظاهر میگردد ۔ که اگر در مبالغه حسنے بوجود\nمی آید ، بنا بر مداخله تخییل است ، در آن نه ازین\nسبب است ،که آن دروغ و یا مبالغه مے باشد ، در\nبرخی از مبالغه ہا دیگر کدام یک از محاسن شاعرانه بوده\nموجب خوبی آن میگردد ، مثلاً در مبالغه کمزوری و لاغری\nاین شعر : ؎\n\nتنم از ضعف چنان شد که اجل جست و نیافت\nناله هرچند نشانہ او که در پیرهن است\n\nدرین شعر مبالغه حسنے را پیدا کرده است ، بلکہ این\nخوبی حسن ادا است ، این مقصد را که از استماع ناله\nوجود جسم معلوم شده مے تواند ، اینقسم ادا کرده که\nگویا ناله یک ذی روحی است ، که سراغ جسم را باجل\nمیدہد ، الغرض اگر زیاده غور و کاوش بعمل آید ، معلوم\nمے گردد ، هر قدر اشعار مبالغه که مقبولند ، در آن اضافه\nبر مبالغه دیگر خوبی ہانیز موجود است و در واقع علت\nمقبولیت آنہم بواسطه همان محاسن است ،\nدرین بحث یک غلطی دیگر ازین سبب واقع مے\nشود ، که انواع شاعری مختلفند و لحاظ انواع آن کرده\nنمی شود ، شعر بر دو قسم منقسم است (۱) تخیلی (۲) غیر تخیلی\n\nشعر العجم حصۀ چهارم از مولانا شبلی","chars":936,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00140.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/140","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/140","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}