{"book":"adl0951","page":138,"text":"شعر العجم حصه چهارم ۱۳۳\n\nترقی اقوام، شاعری نیز ساده و بے تکلف می باشد، وقتیکه\nزمانه ترقی میکند و تمام جذبات شریفانه مشتعل گردیده گویا\nدر شاعری نیز قوة و جوش پیدای گردد ، ولی تا این\nفرصت هم از راستی و صداقت دور نمی شود ، زیرا این\nهمان زمانه می باشد ، که سراسر یک قوم همه تن عمل\nمی باشند، پس ازین که نوبت عیش و ناز و نعمت\nمیرسد، در ہر ہر سخن تکلف و ساخت و ترتیبات جدیدی\nروی کار می آید ، در عین همین زمان در مراتب شاعری\nمبالغه گوئی و اغراق آفرینی نیز تولید میگردد ، از نتیجه\nهمین است ، که در کلام قدمای اولین مبالغه دیده نی\nشود و در ہنگامیکه دوره بمبالغه آغاز میگردد، ہوائی\nعیش پرستی و ناز و تنعم می وزد و مقارن آن مبالغه و\nاغراقات شاعرانه هم مشهود می شود ۔\nغرض ازین تقریر آنست که از کلام آن شعرائیکه بر\nخوبی مبالغه استدلال گرفته میشود نسبت بآن این امر\nرا مشاهده باید کرد ، که آن شعر در کدام زمانه گفته\nشده است ، اگر از جمله اشعار متاخرین است ، باید\nفهمید ، که آن مبالغه بواسطه خرابی تمدن بوده که\nاثرات آن بر مذاق نیز اثر افگنده است ، که مردم","chars":939,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00138.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/138","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/138","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}