{"book":"adl0951","page":125,"text":"شعر العجم حصه چهارم\n۱۲۰\n\nمخالفت قیاس موجود نباشد، و همراه آن فصیح هم پنداشته\nنشود، و این هم امکان پذیر است، که یک لفظ کاملاً\nنادر الاستعمال باشد و باز هم فصیح شمرده شود ، مثلاً\nالفاظ آن زبانی را که ما هرگز استعمالش را نه نموده باشیم\nبلکه در گوشهائی ما هم آوازش نرسیده است ، بمجردیکه ما\nچند کلمات آنرا می شنویم ، در بین آن برخی بمذاق ما\nفصیح و بعضی نامانوس و مکروه معلوم میشود، حالانکه به\nندرت استعمال هر دو برابر است ۔\nمخصوصاً یک نکته درینجا قابل لحاظ است، که اکثريه\nالفاظ اینطور می باشند، که در آن ثقل دیده می شود\nمگر در دوره اولیه که احساسات مردم نازک نشده بود\nثقالت آنرا محسوس نمیکردند، بلکه کثرت استعمال زیاده\nتر ثقل او را کمتر می نمود ، اما بالآخر وقتیکه احساسات\nنازک میشود، پس آن لفظ ظاهراً گرانی و ثقالت خود\nرا نشان داده رفته رفته متروک میگردد، لکن شاعر\nنکته دان و لطیف المذاق پیشتر از فتوی عمومی این طور\nالفاظ را ترک می کند و گذاشتن شاعر مر این الفاظ را\nگویا اعلان متروکیت آنست و همین شعراء هستند که شاعری\nآنها آئین و قانون یک زبان شمرده میشود، مثال آن در","chars":963,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00125.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/125","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/125","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}