{"book":"adl0951","page":11,"text":"شعر العجم حصہ چہارم\nگل، خرام صبا، نالۂ بلبل، ویرانی دشت، شادابی چمن، تماناً یک جهان شعر است ۔ لیکن جای تعجب است ۔ که ششصد سال قبل برین خواجه فریدالدین عطار رح فرموده است ۔ ع ۔ پس جهان شاعر بود چون دیگران\nاشیائیکه بر دل تاثیر می کند، بسیار است مثلاً موسیقی مصوری، صنعتگری و امثال آن، ولی اثر انگیزی شعر از حد افزون و فراخ است، زیرا موسیقی فقط قوۀ سامعه را محظوظ می کند، و اگر شنوائی نباشد، کاری را از پیش برده نمی تواند لہذا برای متاثر شدن از تصویر، بینائی شرط است، لکن شاعری بر تمام حواس اثری افگند، و از او باصره، لامسه ذائقه، شامه، تماماً لطف برداشته می تواند ۔ فرضاً اگر شراب در پیش نظر نباشد ازین نبودن شراب چشم ہیچ یک فائده را برداشته نمی تواند، مگر در وقتیکه کدام شاعر او را به آتش سیال تعبیر می کند از شنیدن این الفاظ یک منظر مؤثر در پیش چشم تجسم میکند، همچنین وقتیکه بوسه را به اندازۀ شاعرانه\" به تنگ شکر\" تعریف می نمائیم، مزۀ آن را کام و زبان محسوس می نماید ۔ طریقۀ آسان علمی معلوم و معین نمودن ماهیت و حقیقت چیزی این است که اولاً کدام وصف نمایان آن گرفته شود و متعاقباً نشان داده شود که در آن وصف با او کدام کدام\n\nزبان ها\nره نوین\nهمچنین\nجاری\nیک عالم\nلذت میدهد","chars":1069,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00011.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/11","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/11","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}