{"book":"adl0951","page":10,"text":"۵ شعر العجم حصه چهارم\nبه واسطه آواز ہائے بوقلمون و حرکات گونا گون باظہار آن می پردازند ۔\nمثلاً شیر می غرد و شغال قوله میکشد و مار صفیر کنان خم و پیچ می خورد و طاوس رقص کنان ترنم میکند ، ہم چنین جذبات انسانی نیز بتوسط حرکات ظاہر میگردد ، اما برای او بلند تر از حیوانات دیگر قوتی نیز عطا شده که نطق و گفتار است و از همین جاست ، ہنگامیکه بر انسان کدام جذبه قوی طاری میشود، پس بیساخته از زبانش کلمات موزون ظہور می کند و اہم همین الفاظ موزون شعر است ۔\nاکنون به پیرایه زیور منطقی تعریف شعر را باید کرد ، ازین حیث گفته می توانیم ، آن جذباتی که به توسط الفاظ ادا می شود ، شعر است از آنجا که این الفاظ بر جذبات شنوندگان نیز اثری بخشیده بر سامعین نیز ہمان تاثیر را ابراز میکند ، که بر صاحب جذبه طاریست، لہذا تعریف شعر را این چنین کرده می توانیم که ہر آن کلام انسانی که جذبات را بر می انگیزاند و او را به تحریک می آورد شعر است ۔\nیک مصنف اروپائی می نویسد ۔ ہر چیزیکه بر دل استعجاب یا حیرت یا جوش یا دیگر قسم اثر را به وجود می آورد ، شعر است بنا برین فلک نیلگون ، نسیم سحر ، گلگونه شفق ، تبسم","chars":979,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0951/00010.jpg","first_page":1,"last_page":475,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-ʼi Burhān al-Dīn Khān Kushkakī va taṣvīb-i Fayẓ̤ Muḥammad Khān شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0951/10","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0951/canvas/10","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0951/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0951_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}