{"book":"adl0943","page":25,"text":"علم نباتات ۱۶\n\nجزء مهم است در اول مادۀ مذکور جوف سلول را کاملاً پر میکند لاکن\nبعده هر قدر که سلول معمرتر شده رود در آن جاهای خالی احداث میشوند\nکه از یک مائع دیگر که آنرا شیرۀ سلولی (Cell sap) گویند پر میشود\nو علت تشکیل اینجاهای خالی آنست که جدار سلولی نسبت به پر وتو\nپلازم که موادی است غلیظ برنگ شفاف زیاده تر مینماید - حرکت پر وتو\nپلازم در اکثر سلولها ئیکه جدار شان شفاف است - دیده میشود\nکه در ان پر وتو پلازم حرکت می نماید خصوصاً\nبوقتیکه در ان بعضی دانه ها به تعداد زیاد\nموجود باشند حرکت آن به بسیار خوبی نمبر ۱۳\nمشاهد میشود - زیرا که ذرات مذکور همان قسم متحرک دیده\nمیشوند که ذرات خاک به آب متحرک\nحرکت مذکور بد و نهج ظهور می پذیرد -\nاوّل وضعی و دویم انتقالی - حرکت اوّل نمبر ۱۴\nدر سلولهای جوان و آخر الذکر به سلولهای معمر جاری\nاست و دانه های مذکور در صورت دویم از رشته های\nپر وتو پلازم بالا می شوند و از رشته های دیگر فرو می آیند-\nخسته - مرکز اعمال تغذیه و تنفس بوده برای تولد و تناسل\n\n۱ مائع دقیقی است که در ان متعدد املاح غیر عضوی مخلوط اند.\n۲ دانه های نشاسته و دیگر مواد دهنیه وغیره -","chars":989,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0943/00025.jpg","first_page":1,"last_page":177,"title":"Nabātāt نباتات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0943/25","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0943/canvas/25","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0943/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0943_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}