{"book":"adl0943","page":111,"text":"علم نباتات\n۱۰۲\nرا بیک گلاس شیشئی که از آب پُر است فرو می بریم و بر آن نهال\nقیف شیشئی را منقلب کرده به دنبالۀ آن یک نل امتحانی را به آب\nپُر کرده منقلب می کنیم و این اسباب را به آفتاب می نهیم بعد از\nچند ساعت از برگها حبابهای غاز خارج شده دیده می شوند که\nبه لوله امتحانی جمع میشوند بعده اگر آنرا امتحان نمائیم معلوم می\nشود که این غاز آکسیجن است .\nباز اگر یک نبات سبز را زیر یک گلاس بزرگ شیشئی\nJar که بسطح سیماب گذاشته شده قرار دهیم . اینقسم که در\nگلاس مقدار معلومه آکسیجن و کاربونک ایسدگیس موجود است\nو تا به چندین ساعت آنرا به آفتاب نهیم می بینیم که در حجم غاز ها\nهیچ تغیر واقع نمی شود و اگر غاز های\nرا که بآخر می ماند تجزیه نمائیم معلوم می\nشود که آکسیجن بیشتر و کاربونک ایسد\nگیس کمتر گشته است . ازین ظاهر\nشد که نباتات هر قدر کاربن دائی\nاکساند را جذب می کنند به همان\nحجم آکسیجن را دفع می نمایند .\nنمبر ۱۵\nاز جمله مواد های مختلفه عضوی\nکه در سلولها تشکیل می شوند اوّل مواد های قندی ساخته","chars":882,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0943/00111.jpg","first_page":1,"last_page":177,"title":"Nabātāt نباتات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0943/111","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0943/canvas/111","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0943/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0943_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}