{"book":"adl0941","page":312,"text":"۳۰۷\nنبا ید کرد. شاپن هور (فیلسوف المانی) بالکل انکار میکند که حقیقت\nیک چیز هم معلوم شده نمیتواند و مذهب خیام هم بهمین است . بغور\nکنید و خوب دقت نمائید ! که چیزهائیکه ما به نسبت آنها یقین داریم\nکه خوب میدانیم آنها را هم هیچ نمیدانیم. به نسبت همه اشیاء\nمحسوس تر و بدیهی تر نمایان تر ماده یا جسم است. لیکن نقور ببینند\nکه ما ماده را بکدام درجه میشناسیم. ما صرف چند خواص ماده را\nمیدانیم . مثلاً اگر ماده تحلیل شده بزود باجزای خیلی خورد\nمنتهی میشود که آنها تحلیل نمیشوند. و آنرا اجزاے دیم قراطی میگوئید\nدرین اجزاء حرکت ، وزن ، کشش اثقالی کشش ثقل،\nو چند خواص دیگر موجود هستندـ لیکن این امور خواص و اعراض\nماده هستند . مگر اصل حقیقتش که چطور بوجود آمد؟ از کجا آمد؟\nهیچ معلوم نیست ـ ازینهم واضحتر یک مثال میگوئیم که اگر ما یک\nسیب بدست گرفتیم به نسبت آن کمال میکنم که آنرا میدانیم. بلکه\nخیال ما اینست که بمرتبهٔ بداهت آنرا میشناسیم. ولی دقت\nباید کرد که. بآیا کدام حد آنرا میدانیم صرف همینقدر که: یک خواص\n\nحصه اول شماره هشتم ۶۰۰ قاضی غلام حیدر","chars":931,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0941/00312.jpg","first_page":1,"last_page":457,"title":"Shiʻr al-ʻajam az as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0941/312","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0941/canvas/312","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0941/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0941_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}