{"book":"adl0940","page":42,"text":"۳۷\nترکستان\n\nدر تابستان چون هواها رو بگرمی گذاشت، برفها و\nیخچالهای بالای کوه آب میشود و بدین واسطه آب رودها\nافزوده، فیضان میکند. این رودها از جاهای خیلی بلند،\nبطرف پستی به شدّت جاری گردیده، چون بوادی\nترکستان رسیدند، شدّت خود را گم کرده، بآرامی روان\nمیشوند. اینک بدین جهت سنگریزه، ریگ گل و آهک\nهای زیادی را از بلندیهای کوه و از بین راه نشان\nبا خود میآورند و این مادّه ها در گلوگاههای رود جمع\nشده، کم کم بالا میآیند و جزیره ها و نیزارها را ایجاد\nمینمایند. اینک در چنین زمین هائی که از مادّه های\nرودی حاصل شده است، زراعت بخوبی بعمل میآید.\nقسم بزرگ رودهای ترکستان آبهای خود را بدریا های\nبیرونی نمیریزند. بلکه در خود ترکستان صرف مینمایند\n(مگر نهر آتژه ک که بحر خزر جاری میشود).\nنهرهای ترکستان، نسبت بسطح ترکستان مساوی\nتقسیم نیافته اند. مثلاً در طرف غرب ترکستان نهر هیچ\nموجود نبوده، طرف شرقش از نهرهای گوناگون پُر میباشد.","chars":814,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0940/00042.jpg","first_page":1,"last_page":383,"title":"Turkistān mutarjim Sayyid Riz̤ā ʻAlī Zādah ترکستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0940/42","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0940/canvas/42","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0940/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0940_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}