{"book":"adl0940","page":340,"text":"۳۳۵\nترکستان\n\nباب مکتب، ۲۵-۳۰ باب مدارس بزرگ موجود است. با همه این، اگر خیوه را «عالم مردگان» نامیم، خطا نکرده ایم. عموما خلق خیوه بی سودا و در حال خیلی ابتدائی میباشند. چونکه درین مکتب و مدرسه ها تدریسات بطرز خیلی خراب جاری بوده، عمر فرزندان ملت را ضائع مینمایند. اصول تدریس مدارس خیوه، از ترتیب مدارس بخارا هم خراب تر است.\nولی درین سالهای آخر از روسیه معلمین ترک و تاتار آمده، مکتب های اصول تازه کشاده، بچگان را به ترتیب تازه میآموزند و اهالی هم از فایده اصول تازه آگاه میشوند. در خیوه برای کشادن مکتب نخستین اصول تازه، مرحوم عبدالغنی بای حسینون اقدام نمود. چنانکه سال ۱۸۹۸ میلادی از اورنبورغ معلمی فرستاد بعد ازین، الغ محمد محرم (رحمة الله علیه) بدین کار تشبث نموده، از سال ۱۹۰۴ میلادی، بکشادن مکتب های تازه اصول پرداخت و برای آنها از مدرسه محمدیه اورنبورغ معلمین ترک-تاتار جلب نموده. بعد ازین،","chars":796,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0940/00340.jpg","first_page":1,"last_page":383,"title":"Turkistān mutarjim Sayyid Riz̤ā ʻAlī Zādah ترکستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0940/340","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0940/canvas/340","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0940/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0940_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}