{"book":"adl0940","page":24,"text":"ترکستان\n۱۹\n\nسائر جهات شان از یک عنصر بودن آنها را می فهماند.\nنظر بقول علمای جغرافی، در زمانهای قدیم درین -\nزمین ها دریای بزرگی بوده، که طرف غربی آن بکوههای\nقارپات، طرف شرقی اش بکوههای آلای، طرف شمالی اش\nبکوههای آرال و ایرتیش اتصال داشته است. این دریا\nدر زمانهای مجهول التاریخ با یک تبدلات ارضیه، خشک\nو ناپدید گردیده است و دریا های خزر، آرال، آزوف\nو بعضی کولهای حاضره از آن دریای بزرگ تاریخی نمونه ئی\nمی باشند.\nطرف شمال غربی ترکستان هامونی را تشکیل میدهند\nکه این هامون از ثلث جمیع کشور ترکستان عبارت است.\nقسم بزرگ خاک این هامون شور و گل آلود بوده. آب\nشیرینش خیلی کم است و آب چاههای آن غالباً شور\nمی باشد. اینک اهالی در اطراف این گونه چاهها زندگی\nمی نمایند. ارتفاع این هامون از سطح دریا در هرجا\nیکسان نیست. ازین رو سطح زمین آن هم یکسان\nنبوده، در هر نقطه یک نوع می باشد.","chars":767,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0940/00024.jpg","first_page":1,"last_page":383,"title":"Turkistān mutarjim Sayyid Riz̤ā ʻAlī Zādah ترکستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0940/24","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0940/canvas/24","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0940/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0940_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}