{"book":"adl0940","page":23,"text":"ترکستان ۱۸\nدیگرش از کوههای بلند و بزرگ پُر می باشد. طرف شمالش عموماً هموار بوده، از بیابان و صحراهای خشک و خالی عبارت است. طرف شمال غربی اش سطح کشاد و همواری را تشکیل میدهد که از هامونهای زردگِل عبارت بوده، رفته - رفته بوادیهای سیاه خاک مبدّل میشود و از دامنهٔ کوههای اورال و سواحل بحر خزر شروع شده تا سواحل بحر آزاو، بحر سیاه، نهر دو نای امتداد دارد.\nاین سطح کشاد برای ترکان قدیم بمنزلهٔ دروازه ئی بوده که بواسطهٔ آن، از اقصای آسیا حرکت نموده، باوروپا داخل می شده اند. خاقانهای باشوکت و قهرمان ترک و تاتار، همچون پایان، بالامیر، آتیلو، جوجی، باتو و تیمورلنگ ازین سطح کشاد اقوام ترک و تاتار را بآوروپا سوق می داده اند.\nاین سطح بسیط از جهت موقع جغرافی، تاریخی اقلیم و هوا با ترکستان اصلی علاقه دار است. چنانکه یکسان بودن ارتفاع آن زمین ها از دریا، فقیریِ آنها از جهت طبیعت، خشکی و بی آبی، متبادل سریعانهٔ هوا و موافقت","chars":816,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0940/00023.jpg","first_page":1,"last_page":383,"title":"Turkistān mutarjim Sayyid Riz̤ā ʻAlī Zādah ترکستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0940/23","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0940/canvas/23","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0940/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0940_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}