{"book":"adl0940","page":117,"text":"ترکستان\n۱۱۲\nازین روتک بحر کم کم بالا میآید . ازین سبب تک دریا هر سال بقدر نیم میلیتر برداشته میشود (یعنی در هر دو هزار سال بکلفتی یک میتر در تک دریا لای و گل می نشیند) . درین صورت پس از سی هزار سال گودی بحر آرال باید از گل ولای پر گردد . اگر سطح آرال باز بقدر پنج و نیم آرشین برداشته شود، این گاه بحر مذکور بواسطه خلیج (آی بوغیر) بکودی، (ساری قایش) متصل شده، ازین دریا بدریای بحر خزر راه کشاده خواهد شد.\nسواحل شمالی و جنوبی آرال پیش رفته و پس کشیده شده، یعنی کج و خم میباشد که ازین سبب خلیج و نیم جزیره های بسیاری را تشکیل میدهند . در شمال آرال خلیج (پروفسکی) و (ساری چیغاناق)، در جنوبش خلیج (حاجی بابا)، در شرقش خلیج (قارا بایلی) مشهور است . مشهور ترین نیم جزیره های آرال : قولاندی، تورناق، آق سویوق و توقماق می باشد. در ساحل شرقی آرال خیلی جزیره های ریگی موجود است.","chars":767,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0940/00117.jpg","first_page":1,"last_page":383,"title":"Turkistān mutarjim Sayyid Riz̤ā ʻAlī Zādah ترکستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0940/117","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0940/canvas/117","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0940/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0940_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}