{"book":"adl0939","page":15,"text":"نشر اسلام\n\nبدو فرقه تفرقه یافت . یکی خلافت مشرق یعنی دولت عباسیه که\nدر بغداد تشکیل گردید و دیگری خلافت مغرب یعنی دولت امویه\nکه در اندلس تاسیس یافت مسلمانان در آن زمان در جمیع شهرها\nحاکم بالاستقلال بودند چنانکه از اقصای شرق گرفته ، تا اقصای\nغرب ، یعنی از حدود چین و ماوراء النهر تا دریای مغرب و نیمهٔ\nفرانسه در تحت تصرف اسلام بود . زبان عربی نیز در همهٔ این\nمملکت ها که تقریباً دو ثلث « ربع مسکون » را تشکیل می داد\nمنتشر و رایج بود .\nچون مسلمانان از فتوحات و غزوات فارغ شدند ، بعلم\nو صنعت پرداختند و فقط بعلوم دینی ، تفسیر ، حدیث ، فقه اکتفا\nنه کرده ، قوه اشان را بعلوم عقلی نیز صرف نمودند و به این\nفرمایش حضرت رسول اکرم ص « اطلبوا العلم ولو كان بالصين»\n( یعنی بجوئید علم را اگرچه در چین باشد ) پیروی کرده ، شب\nو روز بترویج علوم و معارف کوشیدند تألیفات حکمای یونان،\nهند و فارس را گرد آورده ، بعربی نقل و ترجمه نمودند . در","chars":820,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0939/00015.jpg","first_page":1,"last_page":71,"title":"Himmat al-humām fī nashr-i al-Islām mutarjim Sayyid Riz̤ā ʻAlī Zādah همت الهمام فى نشر الاسلام","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0939/15","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0939/canvas/15","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0939/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0939_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}