{"book":"adl0938","page":94,"text":"۸۷\nبگوش ما صدائے زنگ مکتب می آید، این عمل ادراک است، مگر این بیان\nمفهوم آنست که نفس ما را از اول علم صدای زنگ مکتب بوده، بدینوجه\nدران صدا، و در صدای موجوده مطابقت معلوم کرده این رأی را قیام\nکرده میتوانیم، این صدای زنگ مکتب است برائے عمل مطابقت\nبمقابله لازمست، و برائے یاد داشتن صدای گذشته عمل حافظه هم\nظاهر است، و برای فتوی دادن مطابقت در هر دو صدا عمل فیصله ام\nضروریست، همینطور در عمل هر قوت متخیله، حافظه، متصوره، فیصلهٔ\nاستدلال، کم و بیش سراغ عمل قوتهای باقی را کرده میتوانیم، و چونکه این قوتها\nدر هر عمل نفس مخلوط میباشد، بدین باعث ما اینها را کدام ترتیب خاص داده\nنمیتوانیم، لاکن چنانکه از تجربه معلوم میشود اینقدر گفته میتوانیم که در ابتدا قوت مدرکه\nنسبت بقوای دیگر زیاده بقوت میباشد، حافظه هم در خردسالی بکار آغاز\nمینماید، بعد از حافظه قوت متخیله بظهور می آید، بعد ازین نفس معلومات خود را\nمقابله کرده آنرا انواع میسازد و اینطور خیالات عامه (General Notions)\nپیدا میشوند، یعنی ظهور قوت متصوره میشود، و از همه آخرتر قوتهای عقل و استدلال\nبظهور آمده ترقی میکنند، پس همینست ترتیب این قوا، و مطابق همین ترتیب","chars":1008,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00094.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/94","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/94","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}