{"book":"adl0938","page":93,"text":"٨٦\nکه در ذهن قائم میشود، نفس تعلم با واقعیت را که با هم مینماید. و در اشیای مختلف\nفرق یا مشابهت معلوم میکند و جماعت بندی آنها را کرده انواع میسازد\nواینطور خیالات عامه اشیا پیدا میکند، این عمل تعلم را تصور میگویند و بذیعۀ\nآن قوت ذهن که اینعمل میشود آنرا قوت متصوره (Conception) میگویند،\nبعد ازین یا عملهای قوتهای درجه اعلی بظهور می آیند که آنها را فیصله (Juagment)\nو دلیل (Reasoning) میگویند، این عملها و تشریح قوتهای ذهن متعلق باینها\nبموقع مناسب مفصلاً بیان خواهد شد، مدرکه، حافظه، متخیله متصور\nو غیره که ذکر شان شد اینها را بنام قوای عقلیه نامزد میکنند، و تربیت این\nقوای را تربیت عقلی میگویند.\nتربیت قوای عقلیه\nاحوال هر سه حالت ابتدائی نفس یعنی تعلم، تاثر، اراده بیان گردید\nدر هر عمل نفس این هر سه حالت بمقدار کم وبیش مخلوط میباشند، همین احوال\nاقسام تعلم یعنی مدرکه، حافظه، متخیله و غیره است یعنی وقتی کدام\nعمل عقلی میشود تمام قوای نفس بآن متوجه میشود یعنی در هر عمل نفس عمل\nهمه قوتها را تقریباً سراغ میتوانیم نمود، مثلاً از قوت مدرکه مثال می آریم","chars":948,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00093.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/93","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/93","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}