{"book":"adl0938","page":84,"text":"۷۷\nدو طبیعت یکی کاهلی و سستی است، و دو طبیعت دیگری تیزی و چابک دستی\nیا در بعض حالتها می بینیم که یک بچه بالکل غبی و کند ذهن است، و دیگری\nذکی و تیزفهم، در حالت بچه های کلان ما این را گفته میتوانیم که خصائل انقسیم\nنتیجه تربیت مکتب یا خانه است، لکن در حالت بچه های خرد این خصائل\nنتیجه تعلیم و تربیت گفته نمیشود؛ حقیقت اینطور است که هر بچه خواه اولاد\nامیر باشد یا غریب، از والدین خود چند خواص فطرتی در خود داشته میباشد\nاین خواص اکتسابی نبوده بلکه جبلی و جزو طبیعت او میباشند، و در اصل اگر دیده شود\nیکی در چنان خاندان خوب تولد میشود که مردمان آن عاقل و دانا و تندرست میباشند\nکه هر چه کلان شد برود، زیاده بر میلان موروثی خود منحصر میباشد، و در خود بچه ها میلان\nانکه خود را مانند پدر و پدرکلان خود بسازند یافته میشود. ببینید در بچه عالم سخنها تکیه\nدلالت بر علم کند خواهد یافت. در بچه سپاهی خصوصیتهای سپاهیانه ظاهر\nخواهند شد، بالفرض اگر بعد از سی سال باز حالت این هر دو بچه را مقابله کرده بتوانیم\nدر انوقت باز خواهیم دید که یکی از انها سپاهی فوج است و دیگری طالب علم\nمرد سپاهی چست، چالاک، بی‌باک و آزادمنش. و طالب علم سست، و ناملا‌یمتی میباشد\nدر حالت طفولیت در هر دوی انها اینتراختلاف بود. باز چیاعث است که","chars":1098,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00084.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/84","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/84","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}