{"book":"adl0938","page":67,"text":"۶۰\nکه بخدمت حکام بالادست اطلاع داده از مکتب خارج کنند، علاوه\nبر هدایات فوق امور مفصله ذیل را هم در خصوص سزا لحاظ باید داشت\n(۱) باید سزا مطابق قصور باشد، برای هر قصور یک سزا داده نشود بلکه\nدر قصور سخت سزا سخت، و در قصور خفیف سزا هم خفیف باشد.\n(۲) خیال شخصیت قاصر هم لازم است، برای هر بچه در عرض یک قصور\nخاص یک قسم سزا دادن لازم نیست، علاوه از مقدار قصور خیال حیثیت و\nطبیعت بچه هم ضرور ایست، زیرا از سبب بدتربیتی بعض بچه ها چنان سنگدل و بی شرم\nمیشوند که سرزنش زبانی بر آنها مطلق اثر نمیکند. پس برای اینقسم بچه ها\nباید سزا آنقدر سخت باشد که موثر افتاده اصلاح آنها بشود بر خلاف این در حق\nبچه های نرم دل و ساده لوح اکثر چشم کشیدن هم کفایت میکند.\nدر اینجا مراد از لفظ حیثیت ایست که عمر و فهم وغیره اطوار صاحب تقصیر باید شنجیده شود\n(۳) اگر صاحب تقصیر، درین تقصیر جلب منفعت مالی نموده، باید در سزا\nنقصانی باو رسانند که از منفعت کم نباشد.\n(۴) مدرس باید بوقت سزا دادن خود را سنجیده صاحب وقار بگیرد، زیرا\nاگر بتمسخر و استهزا و خنده سزا بدهد حقیقه سزا نیست.","chars":945,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00067.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/67","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/67","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}