{"book":"adl0938","page":646,"text":"۶۳۹\nبزمین لول خواهد خورد، باز کدام شی مسطح را بگیرید مثلاً پارچه چوب\nاین را هم لول بدهید لاکن پارچه چوب لول نخواهد خورد، الحال\nبطلاب بگوئید که توپ چونکه مدور است بدینواسطه لول خورده\nمیتواند، و پارچه چوب مسطح است، بدینواسطه لول نمیخورد، بلکه\nبر زمین قائم میشود، اکنون بر سر طلاب بطور اجماعی بخوانید که توپ\nمدور است، همین قسم چند شی را دیگر نشان بدهید، مثلاً مهره\nسیب وغیره، پس از طلاب نامهای دیگر اشیای مدور را\nپر سان کنید، همینطور تصویر اشکال دیگر را بذریعه تجربه و مشاهده\nقائم کنید، در ابتدا گفتن نامهای اصطلاحی شان ضرور نیست\nفقط در زبان معمولی نامهای آنها را باید گفت، برای قائم نمودن\nتصور حجم، چند اشیای همشکل را بگیرید و آنها را بیک شی حجم دارِ\nهمان قسم شکل مقابله نمائید، هر دو شی را پہلو بہ پہلو یا بالا و زیر\nیا بیک ظرف نهاده مقابله نمائید و ببینید که کدام شی جای\nزیاد میگیرد پس بگوئید که هر قدر جای را کدام شی میگیرد همانقدر\nحجم آن میباشد، برای تصور طول و عرض و ضخامت، اشیاء خرد","chars":886,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00646.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/646","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/646","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}