{"book":"adl0938","page":597,"text":"۵۹۰\nکه تربیت یک حس نی بلکه تربیت حواس باید کرد، اکثر مدرسین\nدر دروس الاشیا صرف از حس باصره کار میگیرند، وفقط همینقدر بخیال\nدارند که طلاب بدانند که آن شی صاف یا درشت، سخت یا نرم\nسبک یا وزنیست، این خواص فقط بذریعه حس لامسه حاصل شده\nمیتواند، اگرچه بعض اوقات طلبه بدین نتیجه وجود این خواص را اخذ\nکرده میتوانند، لاکن در اصل این علم بذریعه حس لامسه یعنی لمس کردن\nحاصل شده میتواند، یک حس کار حواس دیگر را انجام داده نمیتواند،\nبنابرین خواص اشیا بیاموزید اول این را ببینید که بذریعه کدام حس\nآن خواص معلوم میشود، باز در دوران سبق در معلوم کردن آن خواص\nاز همان حس کار بگیرید وحتی الامکان از حواس زیاد کار بگیرید و بذریعه تجارب\nجمله خواص را استخراج نمائید و زیر نگرانی خود طلاب را مکلف به تجارب نمائید\n(۳) از معلوم سوی نامعلوم رفتار کنید، اول همان واقعات متعلقه\nباشیا را ذکر نمائید که طلاب بخوبی آشنای آن باشند، اکثر مدرسین اینطور\nمیکنند که در ابتداء ذکر خواص آن شی را میکنند، و در اختتام درس استعمال\nآنرا بیان میکنند، در کتب ساخت شاید این ترتیب موزون باشد، لاکن","chars":950,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00597.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/597","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/597","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}