{"book":"adl0938","page":554,"text":"۵۴۷\nکه یکی از آنها ملک ایرانست، ایران بجانب مغرب آسیاست، بجانب\nشمال ایران بحیره کسپین است، بحیره کیسپین در اصل جلی (غدیر) است\nچرا که چهار طرف خشکی دارد، مگر آن جل بحدی کلانست که آنرا بحیره میگویند\nبا ایران سه یا چهار جل های خرد هستند - شمال ایران کوهستانست، که\nسلسله اش از مشرق بمغرب رفته، چندین رود های خرد هم دارد که\nهمه پایاب اند نه چقر، کلان نیستند، تنگ اند، پهن نیستند، در بعض مقامات\nبارش کمتر میشود، زمین ریگستانست، جائیکه بارش بسیار میشود زمین\nزرخیز است، بجانب جنوب ایران خلیج فارس است، در خلیج فارس\nچند جزیره است - جزیره آن قطعه خشکی است که چهار طرفش آب باشد،\nشما این را میدانید، هر طالبعلم این را میداند، بر ساحل خلیج فارس\nبندر عباس و بوشهر واقع است، این شهر ها بندرگاه استند، فرمانروای\nایرانرا شاه میگویند، شاه ایران، بطهران میماند، طهران دار السلطنه ایرانست\nکلانترین شهزاده را ولیعهد میگویند، دختران شاه را شاه دخت مینامند:\nخلاصه، شامل است، کوه ها مسلسل هستند، باران میشود، رودها\nجاریست، میماند، یکی از آنها، کلان، خُرد، پهن، تنگ، چقر، پایاب،\n\nحصه چهارم\nعربی، جاپانی\nکسره، تعظیم\nحرفکها مشق","chars":1000,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00554.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/554","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/554","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}