{"book":"adl0938","page":512,"text":"۵۰۵\nیک شی را برشی دیگر تقسیم میکنیم ، بدینوجه نسبت طول به عرض ۵ افت ۶ و ۱۵ میباشد\nاختصاراً این را اینطور تحریر میکنند ۱۵/۶ یا ۶ : ۱۵ در اصل هر دو\nعلامه ( - ) و ( : ) مخفف ( ÷ ) میباشد، در صورت اول هر دو نقطه ،\nو در صورت ثانی خط عرضی را حذف کرده اند .\nحال امثله بسیار به آورده و نسبتهای مختلف نوشته طلباء را به\nمشق آن مکلف سازید ، و امور ذیل را بخوبی ذهن نشین طلاب نمائید :-\n(۱) مقادیر یکه بهم مقابله میشوند، باید که همجنس باشند، مثلاً دو انار\nهمراه دو سیب مقابله نمیشود .\n(۲) مقابله هر مقادیر که کرده شود ، اول آنها را همجنس باید ساخت\nمثلاً، اگر نسبت یک شاهی ۴ پیسه و ۲ شاهی ۲ پیسه را ظاهر\nمیکنید اول آنها را بصورت پیسه تحویل نمائید، مثلاً ۹ : ۱۲ = ۹/۱۲ = ۳/۴\n(۳) اگر هر دو مقدار نسبت را بیک عدد ضرب کنیم، یا بیکعدد تقسیم\nنمائیم، در انصورت در نسبت اصلی هیچ فرق واقع نمیشود\nمثلاً ۱۸ : ۳۲ = ۹ : ۱۶ = ۳۶ : ۶۴ چرا که هر یک نسبت مساوی\n۹/۱۶ میباشد .","chars":843,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00512.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/512","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/512","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}