{"book":"adl0938","page":194,"text":"۱۸۷\nدران بیشتر میباشد، در طلاب کلان سال بطور واضح ظاهر میگردد، و در اینها\nتیزی و زور تاثرات درجه ادنی نمیباشد، چنانچه در غصه، محبت، خوف،\nورشک وغیره که تاثرات درجه ادنی هستند یافت میشوند، ولی اثر تاثرات\nعقلی دیر میپاید، و مدارتربیت عقلی بر اینها است. تاثرات عقلی از بعض سخنها\nخارجی هم تقویت مییابند، مثلاً آرزوی شهرت و امتیاز و شوق کامیابی\nوغیره، ولی در تاثرات عقلی درجه اعلی انسان علم را محض بشوق حاصل\nکردن علم یاد میگیرد، و همین معراج اعلای تربیت تاثرات عقلی است.\nدوم ـ تاثرات مذاقی مثل تاثرات عقلی، اینها هم تاثرات درجه اعلی هستند،\nدر اینها حواس باصره ـ سامعه ـ قوای مشاهده ـ مقابله ـ متخیله و فیمه مددا\nزیاده کار می افتد. در ابتدا بچه اشیای خوشنما و شوخ رنگ را دیده، و\nسرودهای شیرین مادر عزیز خود را شنیده حظ می بردارد، رفته رفته وقتیکه\nقوت مشاهده او ترقی مییابد و اشیا را دیده مقابله خواص آنها را میکند.\nمذاق او هم بنای ترقی را میگذارد، در ین وقت طبیعت او سوی خواص اشیا\nرجوع میکند، واز اثر مجموعی آنها محظوظ میشود مثلاً در بعض اشیا خاصیت\nتناسب اجزا (Symmetry) را معلوم میکند، از مخلوط کردن رنگهای مختلف","chars":1006,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00194.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/194","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/194","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}