{"book":"adl0938","page":140,"text":"۱۳۳\nدر خانها که مشاهده کرده باشد یا هر قدر کتب که از نظر او گذشته باشد، اگر علیحده صفحه\nهر اسپ و هر درخت و هر کتاب در ذهن نگهداشتن لازم میبود، پس بر او\nچقدر کار مشکل میشد، و بصدها قسم چیزها را می بینید، پس این ممکن نیست که\nتصاویر ذهنی اینقدر اینقدر اشیای بیشمار علیحده علیحده در حافظه بآسانی\nجمع شده بتوانند، لذا شمارا نشان میدهیم که نفس بکدام طریقه سهل و اقصت اینقدر\nاشیای بیشمار را در حافظه جمع میدارد؛ فرض کنید که در سفر کدام درخت را\nاز دور می بینید، بمجرد دیدن آن شما میگوئید که درخت بنظر می آید، لاکن\nمعلوم نیست که درخت چیست محالا ما از شما پرسان میکنیم که شما درخت را\nنزدیک رفته ندیده اید، و نه نزد آن رفته برگها و شاخهای از مشاهده نموده اید، با\nچطور یکمرتبه گفتید که این درخت است، اگر شما اندکی غور کنید جواب سوال بالا را\nخود گفته میتوانید، در اصل حقیقت واقعه اینطور است که چون بچه در ختان مختلفه الاقام را\nمی بیند، نفس او بمد این مشاهد یک خیال عام در باره درخت قایم میکند، و این خیال عام مشتملبر ان صفاتها\nمیباشد که در همه درختها یافته میشوند که از مشاهده او گذشته اند، مثلاً در باره درخت\nخیال عام بچه این میباشد که درخت بیخ ـ تنه ـ شاخها و برگها داشته میباشد.\nبحالت اشیای دیگر هم نفس بچه همین عمل میکند، مثلاً بحالت کتاب خیال او میباشد","chars":1144,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00140.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/140","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/140","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}