{"book":"adl0938","page":109,"text":"١٠٢\n\nکه حافظه چیست، در گفتگوۓ علم این لفظ اکثر استعمال میشود مثلاً گفته میشود\nکه حافظۂ فلان طالبعلم بسیار تیز است، هرچه یاد میکند کاہے فراموش نمیشود\nاگر راست بپرسید زیاده تر مدار تعلیم برحافظه است چرا که هرچه بچه آموخته است\nاگر آنرا یاد داشته نتواند در انصورت علم حاصل کردن او بیفائده است، بعضی مردم\nدر حافظه و ذہن هیچ تمیز نمیکنند، نزد شان حافظه هر بچه که تیز میباشد ہمان ذکی\nو ذہین فہمیده میشود، برخلاف این امر حافظۂ ہر بچه که کَمزور باشد اورا غبی و\nکُند ذہن خیال میکنند، نتیجه این غلط فہمی این میشود که مدرسین صرف ترقی دادن\nحافظه را کلان مدعای تعلیم میفهمند، بدین باعث برسر حافظه بسیار زور میاورند\nو ہیچ خیال ترقی دیگر قوای ذہنی را نمیکنند، بیائید حالا شمارا نشان میدہیم\nکه حافظه چه چیز و کار آن چیست؟ و در تربیت قوای عقلیه درجه آن کدامست\nو برائے خوبی حافظه، بودن کدام کدام سخنها ضروریست و تعلق آن بهمراه کدام مکتب\nچیست، عمده طریق ترقی دادن آن کدام است؟ شما دکانهائی سوداگرانرا\nدیده باشید که صدہا اسباب میباشد لاکن هرکدام آنبطور بترتیب مانده میباشد\nکه بوقت ضرورت بتلاش آن سرگردان نمیشوند، برهرچیز ٹکتہای جداگانه چسپانده\nمیباشند و ہرچیزیکه بکار میباشد بزودی ٹکت را خوانده آنرا میدہند، ہمین حال","chars":1095,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0938/00109.jpg","first_page":1,"last_page":719,"title":"ʻIlm al-taʻalīm عالم التعليم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0938/109","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0938/canvas/109","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0938/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0938_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}