{"book":"adl0937","page":71,"text":"٦٤\n۱- پیشتر در کلام با الکل سادگی بود ، سخنی را بهیچ میگفتند ، فغانی این صنف را\nبالکل تبدیل نمود و پیروانش این را بدرجه کمال رسانیدند، چنانچه فغانی میگوید:\nدر مانده اصلاح و فسادیم الخڈ زین رسمها که مردم عاقل نهاده\nمضمونیکه در شعر ظاهر نموده این ست که حكما و فلاسفه اصولهای خیر و شر را\nقائم نموده اند و در میان ان اختلافات هم بسیار دارند مثلاً یکمی اصولی را مخالف\nاخلاق و یا تمدن میگوید و حکیم گرعین همان اصولی را در ضروریات مدنی و انسانی\nمی شمارد بنا برین عوام که قوت فیصلہ ندارند در تذبذب افتاده بند می مانند، این\nاحکام حكما چون با هم متناقض میباشند امکان اینهم نیست که هر دو را بجمع نمائیم\nهمین خیال را عرفی به بیباکی و چشم سفیدی زیاد ادا میکند:\nکفر و دین را ببر از یاد که این فتنه گران در بد آموزی ما مصلحت اندیش خوداند\nعرفی صلاح و فساد را بلفظ کفر و دین تبدیل کرد، باز بهر دو خطاب فتنه گری داد\nفغانی صرف این گفت که اختلافات عقلا در اصول صلاح و فساد ما را در تذبذب\nانداخته اند عرفی میگوید که ما را (کفر و دین) به نزاع اماده کرده اند و ازین غرض شان\nصرف این ست که گرم با زار یشان قائم باند که بدون اختلافات جوش و زنق از دنیا\nگم میشود-","chars":1035,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0937/00071.jpg","first_page":1,"last_page":287,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī ; barā-yi istifādah-i muʻallimīn-i va mutaʻallimīn شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0937/71","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0937/canvas/71","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0937/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0937_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}