{"book":"adl0937","page":51,"text":"٤٤\n\n(٣) این مضمون را در که این علم لدنی بار باب باطن مخصوص است\n\nبدینگو نه ادا میفرماید :\nشرح مجموعه گل مرغ سحر داندوبس که نه هر کو ورقی خواند معانی دانست\n\n(٤) اکثر حضرات صوفیه به وحدت الوجود قائل می باشند بیشه\n\n۱- اگر بلفظ «وحدت الوجود» معنی مشهور آن یعنی «همه اوست» را نگیریم و معنی مطابقی آن یعنے «وحدت صفت وجود» اختیار نمائیم بدلیل عقلی هم بان رسیده می توانیم بیانش اینکه یک صفت ائی در عروض خود هر قدر دائره را وسیع بکند تعدد و کثرت در اصل صفت راه نمی یابد مثلا نور افتاب که در عالم اسباب صفت واحد ذاتی آفتاب است بوقت روز همه اشیای معروضه خود تعلق گرفته روشن میکند، آفتاب در خانه و صحن و کوهسار و میدان و هر هر ذره جلوه میکند لیکن در وحدت آفتاب (نور افتاب) خللی رو نمی دهد، نور شمس صرف یک نور است که بنابرش نبوده همه جهانرا بقعه نور میسازد همین طور صفت وجود واجب تعالی شانه است که از پرتو خود همه موجودات عرضی را موجود ساخته از کل تا کل همه بعد از عدم برآمده مگر در وحدت آن (صفت وجود) فرقی نه آمده ـ چنانچه در مثال، نور افتاب یک است و همان همه عالم را روشن نموده همین طور درینجا صفت وجود یک است که جلوه آن همه مخلوقات را از پرده عدم کشیده -\n\nبه بینید! اده آدم موتر نشسته بطرف پغمان حرکت میکنند مگر در حقیقت انها یک رفتاری که غیر از رفتار موتر باشد نمی روند ، این جا یک رفتار موتر است که بسواریهای خود منسوب شده با و شان لقب رونده داده است این نیست که به تعداد سواری پیدا شده باشد - پس اگر نسبت وجود واجب با ممکنات هم در صفت وجود کثرت پیدا نمیشود ان کما گان واحد است البته به نسبت عروض آن ممکنات موجوده بلقب موجود یاد میشوند ـ ای اصل اگر مقصد از وحدت وجود وحدت صفت وجود باشد دران غلطی و کاشفه یا دیده را راه نیست بلکه امر معقول و ثابت است و اگر مطلب «همه اوست (یعنی وحدت موجودات) باشد پس یک امر و هی و خلاف عقل و زاده غلبه عشق و محبت است شعر حافظ ! مثال ثانی چسپان می شود (منصور انصاری مترجم)","chars":1694,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0937/00051.jpg","first_page":1,"last_page":287,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī ; barā-yi istifādah-i muʻallimīn-i va mutaʻallimīn شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0937/51","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0937/canvas/51","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0937/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0937_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}