{"book":"adl0937","page":48,"text":"٤١\nهستی » این مضامین از پنصد سال پامال اندمگر تا امروز جواب حافظا نشدنی\nبود که نشد\n(۲)- غزل یک زبان منجز مخصوص دارد که دران نزاکت لطافت و یک قسم\nرنگینی میباشد، برای این قسم زبان خیالات هم خاص میباشند اگر دران\nمضامین علمی یا فلسفیانه بیان شوند لطافت و رنگینی آن بالکل گم میشود\nمثلاً شیخ سعدی مطلع یک غزل میگوید ــ\nاگر خدای نباشد زبنده نوشنود شفاعت همه پیغمبران ندارد سود\nآشکارا می بینیم که این مطلع به غزل پیوند نمی خورد . این اعجاز خاص بخواجه حافظ\nحاصل است که مضامین هر قسم (علمی ــ اخلاقی ــ فلسفی) را ادا می نماید لیکن\nدر لطافت هرگز فرق نمی آید، بلکه خود خیالات دقیق و فلسفیانه در کلامش آمده\nرنگین و لطیف تر میگردند، ملاحظه شود میگوید ــ\nدر دل ما غم دنیا غم معشوق شود باده گر خام بود پخته کند شیشه ما\n(۳)- پیش از خواجه حافظ غزل برای مضامین عشقیه مخصوص بود و خیالات دیگرا\nدر میان آن می آوردند، لیکن چون هر شعر غزل یک چیز مستقل است و برای ادا نمودن\nخیالات مفرد و بسیط هر قسم محمل ، پس خواجه حافظ در غزل دو خدمت نمود","chars":915,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0937/00048.jpg","first_page":1,"last_page":287,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī ; barā-yi istifādah-i muʻallimīn-i va mutaʻallimīn شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0937/48","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0937/canvas/48","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0937/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0937_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}