{"book":"adl0937","page":265,"text":"٢٥٦\nدارد که از دو کارهای متناقض هر یکی را بخواهد اختیار نماید، ازین محتماً\nبودن انسان ثابت میگردد لہذا ما او را مجبور گفته نمی توانیم\nلیکن (موافق عقائد فلسفه) در ته استدلال ہذا هم غلطی پنهان است\nشبهه نیست که انسان اختیار دارد لیکن با وجود اختیار ہذا هم او مجبور است\nیعنی وقتیکه آن بیک کار قصد میکند برایش چنان اسباب فراهم\nمیشوند که بر اراده نمودن آن کار مجبور میشود۔ مثلاً مردم گمان میکنند\nکه ما را نفس بد ما هر کار های بد آماده میکند و اسم نفس بد را نفس اماره\nنهاده اند لیکن این امر جواب طلب است که نفس اماره مامور کیست\nهر قرعه که زد حکیم در باره ما کردیم و نه بود غیر آن چاره ما\nبی حکمت نیست هر چه سر زد از ما ماموره اوست نفس امّاره ما\nاکثر فلاسفه قائل اند که خود فطرت انسانی چنین واقع شده که از ان بدیها\nسر زند (یعنی نزدشان شیطان یک مخلوق مستقل نیست) این مضمون را\nیک شاعر به پیرایه بسیار لطیف ادا میکند\nابلیس که در آدم و حوا نگریست بنشست و به های های بر خود بگریست\nوانگه بزبان حال با آدم گفت ابلیس تو من بگو که ابلیسم کیست","chars":925,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0937/00265.jpg","first_page":1,"last_page":287,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī ; barā-yi istifādah-i muʻallimīn-i va mutaʻallimīn شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0937/265","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0937/canvas/265","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0937/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0937_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}