{"book":"adl0937","page":213,"text":"می نامند ترتیب همهٔ عالم موجودات که قرار داده اند بقرار ذیل است:\nجماد نبات حیوان انسان بر این آن اهل مذهب و بعض حکما درجهٔ\nپنجم یعنی مجردات فرشته و غیره را هم قایم میکنند اسم اصل عالم\nاست برای مجموعهٔ موجودات مذکوره.\nحضرات صوفیه میگویند که در انسان جماد هم هست نبات هم وحیوان هم\nوانسان هم و نیز فرشته هم و چون بجز انسان مخلوقی نیست که مجموعهٔ همه مراتب\nمخلوقات باشد لہذا این عالم از همه کلان تر (عالم اکبر) شد ء\nاین مسئلهٔ مهم تصوف که در برای انسان ضرورت تحصیل علوم\nو فنون خارجی و مشاهده و تحقیقات عالم نیست بلکه خود انسان مظهر تمام عالم\nو صانع است اگر او خود را دانست بهمه واقف میشود بر مسلمات مذکوره\nمبنی است سه\nراز دو جهان و مرده و زنده آن از خود بشنو که ترجمانی همه را\n\nا نزد صوفیه وجود کائنات بطور عروض است یعنی صفات اصلیهٔ ذاتیه (وجود۔ حیوۃ۔ علم۔ کلام۔\nربوبیت حکومت و غیره غیره) حضرت حق بر ذوات کائنات جلوه انداخته و ذات کائنات حسب قابلیت\nهای گوناگون خود از کمالات حق مستفید شده اند، مثل آفتاب که صفات نور و حرارتش را بی دریغ فیض خویش را عام دارد\nو از ماهتاب تا ذرهٔ در عالی و زاب نج تا مشیته اقتب حسب قابلیتهای متنوع خود از ان مستفید میگردند. بقرار معقول\nو منقول انسان در همه کائنات قابلیت اخذ نمودن کمالات خالق زیاده تر داشت که از ان عالم اکبر نامیده شده\nاز همین است خلق الله آدم علی صورتها القصاری)","chars":1207,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0937/00213.jpg","first_page":1,"last_page":287,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī ; barā-yi istifādah-i muʻallimīn-i va mutaʻallimīn شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0937/213","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0937/canvas/213","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0937/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0937_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}