{"book":"adl0937","page":169,"text":"١٦٢\n\nاحکامیکه شریعت بعلم اخلاق تعلیم میدهد (مثلاً صبر رضا توکل\nاستغنا قناعت وغیره وغیره) انسان بان عمل بدین وجه میکند که فرمان شریعت\nاست دسترتابی از ان موجب عذاب قیامت است. برعکس ازان تصوف\nکه ازان یک حالتی رو میدهد که اخلاق خود بخود تولید میشوند صوفی برای\nاختیار نمودن صبر به دل خود جبر نمیکند بلکه طبعاً ازان سر میزند. او نماز بدین غرض\nکه اگر نخواند عذاب میچشد نمیخواند بلکه نخواندنش از اختیار او بیرون است.\nدر عصر اول تصوف اسم برای همین دو چیز (یعنی علم وعمل) بود،\nلیکن رفته رفته دران بسیار اشیا شامل شدند، تصوف حاضره مجموعه ایست\nاز تصوف و اخلاق و فلسفه چنانچه در مثنوی مولهای روم صدها مسائل\nاز فلسفه خالص داخل اند همین طور حدیقه و دیگر مثنویهای صوفیه از مسائل\nاخلاق لبریز هستند- چون عنوانهای فلسفه و اخلاق پسان ذکر میشود\nلهذا درینموقع ما صرف از مسائل تصوّف بحث میکنیم\nوحدت الوجود و همه اوست\nاین مسئله روح روان شاعری صوفیانه است. در شاعری\nتصوف ذوق و شوق، سوز و گداز، جوشش و خروش زور و اثری","chars":891,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0937/00169.jpg","first_page":1,"last_page":287,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī ; barā-yi istifādah-i muʻallimīn-i va mutaʻallimīn شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0937/169","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0937/canvas/169","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0937/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0937_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}