{"book":"adl0937","page":144,"text":"۱۳۷\n\nاستدلال بزرگ اشاعره در اثبات وجود باری این است که :\nچون در دنیا معلولهای مختلف از یک علت وجود می یابند ثابت\nمیشود که این اسباب در اصل سبب نمی باشند بلکه سبب حقیقی دیگر است\nماده و هیولی هم بمرتبه علت نمیرسد که این هر دو مشترک عام اند در تمام\nاشیا اگر این علت باشد وجود اشیای مختلفه و ظهور آثار متفرقه\nامکان ندارد\n\nحکیم سنائی در یک قصیده طویل خاص همین استدلال را\nبیان نمود\n\nچرا در یک زمین چندین نبات مختلف خیزم ز نخل و نار و سیب و بید چون بی چون آبی زیتون\nاگر علت طبائع شد وجود جمله را چون است یکی ممسک یکی مسهل یکی دارو یکی طاعون\n\nحکیم سنائی دو کتب مستقل (حدیقه، سیر العباد)\nدر فن تصوف هم تالیف نمود، حدیقه بطبع رسید و معتد به اشعار سیر العباد را\nمجمع الفصحا نقل کرده.\nدر حدیقه اکثر مقامات تصوف را زیر عنوانات مستقل آورده\nاز روی حقیقت هر یک پرده را برداشته است مثلاً صبر - قناعت","chars":782,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0937/00144.jpg","first_page":1,"last_page":287,"title":"Shiʻr al-ʻajam as̲ar-i ʻulāmah-ʼi marḥūm Shiblī Nuʻmānī ; tarjamah-i Manṣūr Anṣārī ; barā-yi istifādah-i muʻallimīn-i va mutaʻallimīn شعر العجم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0937/144","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0937/canvas/144","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0937/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0937_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}