{"book":"adl0935","page":192,"text":"۱۸۱\n\nاین قاعده را بآیات قرآن مجید مستند گردانید یعنی برای داروغه بیت المال\nاین آیت را نوشته فرستاد که درآیۀ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ\nوَ الْمَسَاكِينِ (یعنی صدقه و خیرات برای فقیران و مساکین است)\nاز لفظ فقرا مسلمان و از لفظ مساکین اهل کتاب مراد است،\nتفصیل اینواقعه این است که حضرت عُمَرُ رض یکبار یک پیر کهن سال را که\nکه گدائی میکرد پرسید که چرا گدائی میکنی؟ پیر گفت که بر من جزیه مقرر\nاست و ادای آن در مقدور من نیست، حضرت عُمَرُ رض او را با خود\nبخانه آورد و چیزی وجه نقد داد و برای داروغه بیت المال نوشت\nکه برای اینچناین معذورها از بیت المال وظیفه مقرر کند، در ینواقعه\nآیۀ فوق را دلیل گرفته فرمود که والله سخن انصاف نیست که از جوانی ایشان\nما فایده برداشتیم و در پیری ایشان را بدر و بی بهره کنیم .\n\nعزت و آبروی ذمیها را آنقدر نگاه میداشت که برابر به عزت خیال عزت\nو ناموس مسلمان استعمال لفظ تحقیر را برای آنها پسند نداشت، ذمیها\nعُمَیْر ابن سعد که حاکم حِمْص بوده و در زهد و تقوی و ترک دنیا در تمام\nعهده داران خلافت کسی همسرش نبود یکبار از دهانش در حق ذمّی","chars":964,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0935/00192.jpg","first_page":1,"last_page":415,"title":"Fārūq : ḥiṣṣah-ʼi duvvum فاروق : حصه دوم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0935/192","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0935/canvas/192","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0935/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0935_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}