{"book":"adl0935","page":122,"text":"۱۱۱\nنام او را دیوان گذاشتند و این لفظ فارسی است، دبستان، دبیر دفتر - دیوان چند\nالفاظ از یک ماده مشترک ب مأخوذ است که یک لفظ پهلوی و معنی آن نگاشتن\nاست .\n\nبهر حال مشارا له حضرت عمر رضی مبنی است که یک ادارۀ مستقل برای فوج ترتیب داد در تمهید که\nدرین باب چیزیکه از همه بیشتر قابل لحاظ بود این بود که تمام ملک را فوج بسازد اگرچه فوج ترتیب نمود\nباین مسئله که هر مسلمان یک سپاهی فوج اسلام است، میخواست با قاعده عمل شود\nو چون در ابتدا تعمیم این قاعذه ممکن نبود اول از قریش و انصار آغاز نمود در انوقت\nدر مدینه منوره سه کس بسیار نسّاب و در فن حساب و کتاب اُستاد بودند، مخرمه بن نوفل،\nجُبَیر بن مطعم، عقیل با بن ابی طالب، در علم الانساب که فن موروثی عرب بود خاصه\nاین سه بزرگوار در تمام عرب ممتاز بودند، حضرت عمر رض کار را بایشان سپرده گفت\nبرای تمام قریش و انصار یک دفتر بسازید که نام و نسب هر شخص مفصلاً در ان درج باشد\nوایشان دفتری باین گونه ترتیب و بحضور تقدیم کردند که در عنوان اسامی خاندان\nبنی هاشم و بعد اسامی خاندان ابا بکر صدیق رض باز قبیله حضرت عمر رض بود، یعنی\nخلافت و حکومت را درین ترتیب لحاظ نمودند و اگر این ترتیب بحال میماند خلافت\nآله اغراض شخصی میگردید، حضرت عمر رض فرمود باین ترتیب نباشد بلکه اسامی از اقربای","chars":1111,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0935/00122.jpg","first_page":1,"last_page":415,"title":"Fārūq : ḥiṣṣah-ʼi duvvum فاروق : حصه دوم","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0935/122","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0935/canvas/122","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0935/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0935_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}