{"book":"adl0933","page":99,"text":"۹۲\nگود (چقری) را پر میکنند و بدین طریق تشکیل دریاها و دریاچه ها را میدهند\nغالباً در فصل بهار بواسطه باران زیاد و ذوب شدن برف جبال رودخانه ها طغیان\nنموده از مجرای طبیعی خود بالا می آیند و در اراضی اطراف جاری میشوند و میباشند\nکه دران اراضی محصولات و اشجار را از ریشه کنده با خود میبرند و خسارات زیاد وارد\nمینمایند\nرودخانه ها پیوسته سواحل خود را خراب نموده گل ولای وشن ( ) را\nبطرف دریا میکشانند و در مصب خود تپه های مثلث شکلی تشکیل میدهند که آنها را بزبان\nیونانی دلتا مینامند دلتاهای عمده عالم یکی دلتای نیل است که از رود میسیسپی در\nامریکای شمالی تشکیل میشود و دیگری دلتای گنگ است که از رود گنگ\nدر هندوستان تولید میشود پس می بینید که رودخانه ها علی الاتصال از یک طرف\nدریا ها را پر نموده اراضی جدیدی تشکیل میدهند ولی در عوض در آن طرف مقابل رود در زمین\nپیش میرود و اراضی جدیدی داخل دریا میشوند و همین تغییرات و نظیر آنها باعث میشود\nکه گاهی مجاری رودخانه ها تغییر نموده یا اکنه دریا ها بمرور ایام از جائی بجای دیگر\nانتقال مییابند\n۷ - فواید رودخانه ها - در هر مملکتی که رودخانه جریان داشته باشد\n\n۷ - فواید رودخانه ها را شرح دهید؟","chars":1022,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00099.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/99","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/99","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}