{"book":"adl0933","page":73,"text":"٦٦\n(اسپار) ولی مزارع بزرگ را با گاو و گاو آهن بهر حال موقع آن وقتی است که زمین نه\nچندان خشک و نه زیاد مرطوب باشد\n٣ – شخ کش (ماله) - شخ کش را بعد از شخم روی زمین میکشند تا کلوخهای\nبزرگ را خورد کرده علفهای هرزه و سنگها را از زمین جمع نماید و نیز پس از پاشیدن\nتخم شخ کش روی زمین میکشند تا دانه ها خوب در زمین پنهان شوند حبوبات همینکه\nشروع بسبز شدن مینمایند روی آنها را باید شخ کش کشید تا صفحه زمین که بواسطه باران\nیا خشکی سخت شده است نرم شده تمام دانه ها ببیرون آیند\n۴ - خاک دادن – بعضی نباتات هستند که پس از روئیدن باید بپای ساقه\nآنها خاک داد مانند سیب زمینی و لوبیا، خیار وغیره\n٥ - عمل آب در نباتات – در پیش گفتیم که چون لوبیا را در ششهای درشت\nبکاریم و مرطوب نگاهداریم در حرارت شایسته پس از هشت یا ده روز سبز\nمیشود\nهرگاه همین تخم را در ششهای خشک که بکلی عاری از رطوبت باشند بنمائیم\nلوبیا نخواهد روئید پس این مسئله نیز قطعی است که از برای روئیدن نبات آب نیز لازم است\n\n٣ – شخ کش بچه کار میخورد ؟ ۴ – خاک دادن چیست ؟ ٥ – عمل آب را در نباتات در چه دیدیم؟","chars":949,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00073.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/73","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/73","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}