{"book":"adl0933","page":57,"text":"۵۰\nو بالاخره آبی که از برای مرغها در لانه میگذارند همه روزه باید تجدید شود\n(خزندگان)\n۱ـ خزندگان ـ از حیث شکل با یکدیگر تفاوت کلی دارند عمده ترین آنها\nسه دسته میباشند که عبارت از لاکپشتها و سوسمارها و مارها باشند\n۲ـ لاکپشت ـ لاکپشتان دارای چهار پا و یک نول شاخی شبیه\nطیور و یک کاسه هستند که در هنگام مخاطره سر خود را در آن فرو میبرند لاکپشتها\n(سنگ پشت) دو قسم اند آبی و خاکی بعضی لاکپشتهای آبی بطول ۲ نشان و متر\nمیرسند\n۳ـ سوسمار ـ سوسمارها دارای\nپا و دندان هستند و غالب بی اذیتند مگر تمساح\nآبی که بسیار حیوان مهیب و درنده است یکنوع\nاز سوسمار موسوم است به بوقلمون که در آفتاب یا سایه و در حال آرامی یا وحشت\nرنگهای سبز و زرد و سیاه در بدنش ظاهر میشود\nسوسمارهای معمولی در مملکت ما زیاد است که بآنها چلپاسه میگویند هرگاه\nدم آنها را بگیرند فوراً از بدنش جدا شده در دست شما میماند و بلی پس از چندے\n۱ـ خزندگان را شرح دهید؟ ۲ـ لاکپشت کدام است؟ ۳ـ سوسمار چیست؟","chars":850,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00057.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/57","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/57","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}