{"book":"adl0933","page":154,"text":"١٣٧\n\nاجسام بسیطه بحالات مختلفه در طبیعت وجود دارند چنانچه اکسیژن ہیدروژن و ازت و کلر از اجسام بسیطه گاز مانند میباشند وجیوه و سیماب ، ازجمله اجسام بسیطه مایعات معروف ترین اجسام بسیطه جامد عبارت باشند از گوگرد و فسفر وزغال وعموم فلزات و غیره\nاجسام مرکبه - اجسام مرکبه عبارت از اجسامی هستند که از ترکیب دو یا چند حصه مختلف تولید شده اند مانند آب که در پیش گفتیم مرکب است از ہیدروژن و اکسیژن وقتی که ترکیب شده وجود از همان دو بخار بعلاوه کاربن طریقه ترکیب اجسام را بطور اختصار بوسیله چند تجربه بیان مینمائیم\nتجربه اول - مقداری براده مس را با گوگرد زرد روی خاک انداز آهنی ریخته بآن حرارت میدهیم می بینیم ابتدا یک جرم گداخته قرمز رنگی تشکیل یافته متدرجا رنگ آن سیاه میشود در این جرم نه اثری از مس دیده میشود و نه از گوگرد بلکه از ترکیب آنها جسم جدیدی تشکیل یافته است که خاصیت آن مطلقاً با خواص گوگرد و مس تفاوت دارد\nپس میدانیم که از اتحاد دو جسم بسط که عبارت از گوگرد و مس باشد جسم مرکبی تشکیل یافته که آنرا بزبان فرانسه سولفور دو کویو میگویند (محل توتیا)","chars":950,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00154.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/154","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/154","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}