{"book":"adl0933","page":146,"text":"۱۳۹\nمُرس است که ذیلاً شرح میدهیم\nتلگراف مُرس - تلگراف مرس مرکب است از چهار قسمت عمده که عبارت\nاز یک پیل، یک مفتول و یک مانیپولاتور (دستگاه مخابره) و یک رسيپُر\n(دستگاه ضبط خبر) باشد\nپیل - پیل باید دارای ثبات دوام و قوت باشد و هر قدر مسافت زیاده تر شود بایّد\nعده پیلها را زیاد تر نمود\nمفتول - در پیش گفتیم که مفتولی از کابل تا قندُز امتداد یافته بعد از قندز\nمجدداً بطرف کابل می آید ولی از تجارب جدیده ملتفت شده اند که مفتول ثانوی\nزاید است و زمین میتواند قایم مقام مفتول ثانوی بشود زیرا که خود هادی الکریسته است\nبنابراین یکی از قطبین پیل باز زمین مربوط مینمایند و همچنین انتهای مفتول\nرا پس از خروج از مقناطیس نیز در زمین فرو میبرند\nسابقاً مفتولها را از آهن کار می کردند ولی امروزه عموماً مفتولهای مسی مستعمل\nمیکنند زیرا که بهترین هادی الکتریسته میباشند در هر حال مفتولها باید عایقی داشته\nباشند این است که آنها را روی قطعات چینی که به پایه تلگراف نصب\nشده اند قرار میدهند مفتولهائی که در زیر زمین میکشند از لاستیک","chars":908,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00146.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/146","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/146","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}