{"book":"adl0933","page":14,"text":"مواد نشایسته سیب زمینی (کچالو) ولوبیا وغیره است بقند چنانچه اگر کمی از\nمغز نان را مدتی در دهان بجاویم احساس طعم شیرینی از ان مینمائیم\nپس از انکه اغذیه بتوسط دندانها خورد و بتوسط بزاق تر شد بمساعدت زبان\nگلوله شده وارد لوله هضمه میشوند\n۵ - عصیر هاضمه - عصیر هاضمه از دیوارهای معده که کیسه ایست عضله ئی\nترشح نموده اغذیه آزتی را (مانند گوشت وسفیده تخم مرغ ونان ماده\nنشایسته وغیره) حل می نماید\nاغذیه بواسطه انقباض و انبساطی که در معده است خمیر مانند شده بالآخره تبدیل\nمیشوند بمایع رقیقی که وارد معاء دقاق میگردد\n۶ - صفرا - صفرا از کبد که در طرف راست معده واقع گردیده تولید و بمعاء\nدقاق ریخته غذاهای چرب را تبدیل میکند بقطرات ریزه که در مایعهای غده\nپراکنده اند همچنانکه قطرات مسکه در تمام جرم شیر پراگنده شده اند\n۷ - عصیر امعائی - عصیر امعائی از جدارهای داخلی معاء دقاق\n\n۵ - عصیر هاضمه از چه عضوی تولید میشود و چه میکند؟ ۶ - صفرا از چه عضوی تولید فایده\nآن چیست؟ ۷ - عصیر امعائی از کجا تولید میشود و چه فایده دارد؟","chars":907,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00014.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/14","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/14","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}