{"book":"adl0933","page":134,"text":"١٢٤\nنیز باید دانست که برق ورعد هردو در یک وقت حادث میشوند اینکه ما صدای رعد را پس\nاز دیدن برق می شنویم بواسطه آنست که صوت دیرتر از نورطی مسافت مینماید نور زمان\nرا که نیز صرف میکند تا از ابر بما برسد قابل اندازه گرفتن نیست زیرا که خیلی کم است\nاما صوت چون در هرسانیه بیشتر از ٣٤٠ متر طی نمیکند ناچار دیرتر از دیدن برق\nبگوش ما میرسد – هرگاه عدد ثوانی مابین رویت برق و شنیدن رعد را بشماریم\nمیتوانیم بطور تقریب مسافت مابین زمین و ابر را معین کنیم بدین طریق که آن\nعدد ثوانی را در ٣٤ ضرب میکنیم تا آن مسافت بدست آید\nصاعقه یکی از آثار طبیعی بسیار خطرناک است درختها را خرد میکند بامهای عمارات\nرا بلند میکند فلزات را ذوب مینماید و مواد غیرقابل احتراق را میسوزاند انسان\nوحیوانات را میکشد\nصاعقه باشیا مرتفعه ماننه بروج واشجار ومناره زودتر میزند بنابرین\nنباید در موقع طوفان در زیر اشجار پناه برد و نیز نباید از صدای رعد وحشت\nکرد زیرا که از برق باید ترسید نه از رعد\nبرق گیر - از برای حفظ عمارات از برق باید برق گیر در راس آنها\nقرار داد – این اسباب که توسط فرانکلن آمریکائی اختراع شده مرکب است","chars":978,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00134.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/134","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/134","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}