{"book":"adl0933","page":131,"text":"۱۳۲\nاول می ایستمند این تجربه های اخیر بمانشان میدهند که جنس الکتریسته بلوری با الکتریسته\nسقزی متفاوت است بنابراین یکی را الکتریسته مثبت و دیگری را منفی مینامند و نیز\nازین تجربه ها استنباط میکنیم که\nپاندول (ب) پاندول (۱)\n(۱) دو جسم همدیگر را دفع میکنند وقتی که هر دو دارای الکتریسته مثبت یا منفی باشند\n(۲) دو جسم همدیگر را جذب میکنند در صورتیکه یکی دارای الکتریسته مثبت و دیگری منفی باشد\n(۳) دو جسم اخیر چون بیکدیگر نزدیک شوند قطع عمل میکنند در این صورت میگویند\nهر یک ازان دو عديم التأثیر یا خنثی شده اند\nبطور کلی الکتریسته دو قسم است یکی مثبت و دیگری منفی و چون این دو با هم متحد\nشوند تشکیل الکتریسته عديم التأثیری را مینمایند و از روی این قاعده میتوانیم\nبگوئیم اجسامی که الکتریسته نشده اند دارای این قسم اخیر هستند\nحرفه هرگاه دو جسم هادی الکتریسته را بهم نزدیک نمایم که یکی دارای\nالکتریسته مثبت و دیگری دارای الکتریسته منفی باشد و الکتریسته یکی بیشتر از دیگری باشد و انها را با هم تماس دهیم الکتریسته مثبت و منفی با هم ترکیب شده و الکتریسته زاید در هر دو جسم منتشر میگردد مثلاً اگر الکتریسته مثبت ۵ باشد و منفی ۳ باشد بعد از تماس دادن انها با هم الکتریسته مثبت ۵ با منفی ۳ ترکیب شده و ۲ الکتریسته مثبت که زاید است در هر دو جسم منتشر میگردد.","chars":1141,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00131.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/131","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/131","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}