{"book":"adl0933","page":126,"text":"۱۱۹\n\nکه در فوق آن لوله بلوری قرار گرفته باشد محکم بسته اطراف دهن آنرا با گل درست\nمسدود مینمائیم تا مایع بهیچ مخرجی بجز لوله نداشته باشد پس ازان یک کمی\nآب در لوله میریزیم تا در سطح س قرار گیرد و در آنجا با مرکب علامتی گذارده بلافاصله تنگ را\nدر ظرفی از آب جوش فرو میبریم میبینیم سطح آب ابتدا قدری در لوله نزول\nنموده بعد شروع بصعود مینماید و در فوق سطح اولیه س قرار میگیرد\nعلت این نزول و صعود بدین واسطه بود که چون آب جوش ابتدا به دیواره های تنگ\nبرخورد تنگ منبسط شده آب نزول نمود اما بعد بمایع درونی تنگ اثر نموده و آنرا نیز\nبنو به خود منبسط کرد این بود که آب صعود نموده در فوق سطح س قرار گرفت\nحال اگر تنگ را از آب جوش بیرون آورده در آب سرد بگذاریم می بینیم مجدداً\nآب در لوله نزول مینماید و در سطح اولیه س قرار میگیرد\n\n۳- انبساط گازها بتوسط حرارت\nاز برای اثبات انبساط گازها بتوسط\nحرارت باز همان اسباب قبل را بکار میبریم\nفقط کاری که میکنیم سر فوقانی لوله را مسدود\n[Caption below the diagram]: انبساط گاز هوا بتوسط حرارت\n[Text beside caption]: ۴ - انبساط گازها را بتوسط حرارت بیان نما شده","chars":983,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00126.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/126","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/126","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}