{"book":"adl0933","page":113,"text":"١٠٦\n\nشود زلزله حادث خواهد شد\nگاه از اوقات هم مواد مایعه مرکزی قشر خاکی را سوراخ نموده از داخل بطرف سطح زمین\nفوران مینماید و آن همان فوران آتش فشانی است که در پیش هم بدان اشارتی رفت\nپس جبال آتش فشان باعث برآمدگیهای سطح زمین و زلزله باعث فرورفتگیهای\nآن میشود\n\nفصل سوم - فیزیک\nمیزان الحراره\n\n١ - میزان الحراره - هرگاه دو جسم داشته باشیم که درجه حرارت آنها\nمختلف باشد بتوسط قوه لامسه میتوانیم بفهمیم که آنم گرم یا سردتر از دیگری است\nولی نمیتوانیم بطور تحقیق اندازه زیادتی و نقصان حرارت یا برودت دو جسم را بیان نماییم\nدانشمندان فرنگ از برای اندازه گرفتن درجه حرارت آلتی اختراع نمود\nاند که ما آنرا میزان الحراره میگویم\nمعمول ترین میزان الحراره ما دو قسم است و قسم اول را با جیوه (سیماب) میسازند\nو قسم دوم را با الکل\nاز برای ساختن هر یک ازین دو قسم لوله بلوری باریکی را اختیار مینمایند که در یک\nسر آن برآمدگی دارد موسوم به مخزن در این مخزن جیوه یا الکل میریزند\n\n١ - میزان الحراره چیست و چطور میسازند؟","chars":893,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00113.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/113","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/113","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}