{"book":"adl0933","page":112,"text":"۱۰۵\n\nکه در معادن حفر مینمایند هر قدر عمق آن زیاد تر باشد حرارت آن زیاد تر میگردد\nیعنی در هر ۳۵ متر تقریبا یک درجه حرارت اضافه میشود و این مسئله را تا ۱۳۰۰ متر\nعمق توانسته اند امتحان نمایند پس هرگاه بهمین قیاس حرارت رو بتزاید باشد\nناچار در یکصد کیلومتر عمق تقریبا حرارت به ۲۰۰۰ درجه میرسد بدیهی است درچنین\nحرارتی هر جسم سختی مایع خواهد شد بنابراین میتوانیم از بیانات فوق نتیجه\nبگیریم که ضخامت قشر منجمد خاکی بصد کیلومتر نمیرسد و ازان ببعد یعنی در مرکز زمین\nهر چه هست بحالت گداختگی و سیلان وجود دارد\n\nنکته دیگری که باید دانست این است که حرارت بزمین پیوسته رو بتناقص میباشد بواسطه\nآنکه یک جسمی گرمی چون در محیط سردی قرار گیرد لا ینقطع حرارت خود را بان محیط تسلیم\nمینماید چیزی که جهت سرد شدن مواد مایعه مرکزی بطور تدریج صورت میگیرد زیرا که قشر منجمد\nزمین تا اندازه آن مواد را از برودت خارجی حفظ مینماید ولی در هر صورت یک قسمت\nازین مواد پیوسته از حالت مایع بجامد تبدیل شده بر ضخامت قشره کُره زمین می افزاید\nو در حال انجماد مانند عموم اجسام نقصان حجم حاصل مینماید بنابراین در اطراف هسته\nمرکزی سفینۀ مواد مایعه جاهای خالی پیدا میشود و قشره خاکی چون تکیه گاهی ندارد بسرعت\nیا بتدریج فرو ریخته روی مواد مایعه قرار میگیرد هرگاه این فروریختن بطور سرعت و ناگهانی","chars":1149,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00112.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/112","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/112","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}