{"book":"adl0933","page":111,"text":"۱۰۴\n\nفرو میرود و بر عکس در ساحل اقیانوس اطلس بالا می آید\n\n۴-برفهای دائمی- در روسر جبال مرتفعه بملاحظه انکه همیشه برودت قالب است\nبرف بافراط میبارد وچون حرارت کمتر می بیند بکلی ذوب نشده مقدار زیاد آن\nدر آنجا باقی میماند و تشکیل برفهای دائمی را میدهد این برفها در سل ما جمع شده تبدیل\nبه یخ میشوند و یخچالهای طبیعی بزرگی را بنا مینمایند\nدر موقع تابستان این توده های عظیم یخ مانند یک شط بزرگی از دامنه جبال\nسرازیر شده مقدار زیادی از مواد ارضیه را از قبیل خاک و شن وسنگ با خود\nبرداشته بطرف دره ها و جاهای پست زمین انتقال میدهند پس میبند که آبهانیز\nدر تحت اشکال مختلفه پیوسته مشغول به تسطیح کرد زمین میباشند\n۵-حرارت مرکزی- پیش گفتیم تغییرات عمده از قبیل برآمدگیها وفرو\nرفتگیها در صفحه زمین حادث میشود اینک باید فهمید که علت این تغییرات چیست\nغالب اشخاص دیده یا شنیده اندکه آب بعضی چشمه ها ومخصوصاً چاه های آرتزین\nگرم است حتی بعضی چشمه ها هستند که درجه حرارت آنها باندازه ایست که اگر دست\nدر آب آنها فرو بریم مانند آب جوش میسوزاند بعلاوه محقق شده است که چاههای\n\n۴-برفهای دائمی کدامند؟ ۵-حرارت مرکزی را بیان نمائید؟","chars":1004,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00111.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/111","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/111","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}