{"book":"adl0933","page":100,"text":"۹۳\nفواید کثیره در انجا میرساند زیرا که اراضی اطراف خود را مشروب نموده اهالی انسرزمین\nاز زراعت بخوبی بهره مند میشوند بعلاوه بواسطه نباتاتی که در ان اراضی بعمل می اید\nهوای آن نواحی تلطیف گشته قابل سکونت انسان و حیوان میگردد و بهمین\nدلیل است که میبینیم قدیمترین ملل متمدنه آن قومی بوده است که در سواحل رودخانه\nهای بزرگ مسکن داشته ماند مصریها که از رود نیل منتفع میشده و ملل کلده واشور\nو عیلام که از دجله و فرات و کارون بهره ور بوده اند بدیهی است هر جا که آب و خاک\nباشد وسایل زیست انسان فراهم و بسهولت مایحتاج خود را تحصیل مینماید\n۸ – بخار آب – بخار آب دارای قوه فوق العاده است این مسئله بتوسط\nتجربه ذیل خوب معلوم میشود\nلوله فلزی را برداشته مقداری آب در ان میریزیم و بآن حرارت میدهیم تا یک\nقسمت از هوای جوف آن خارج شود بعد با چوب پنبه در آنرا محکم بسته مجدداً بآن\nحرارت میدهیم تا آب بجوشد پس از چند لحظه می بینیم که چوب پنبه با صدای\nمخصوصی در هوا میپرد علت آن اینست که بخار آب محبوس که در لوله جمع شده\nدارای یک قوه ارتجاعیه بزرگی شده است\n- بخار آب دارای چه خاصیتی است ؟","chars":965,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0933/00100.jpg","first_page":1,"last_page":163,"title":"ʻIlm al-ashyā : bar̄-yi jamāʻat-i sāl-i panjum va shishum makātib-i ibtidāʻi علم الاشىا : برى جماعت سال پنجم و ششم مکاتب ابتداع","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0933/100","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0933/canvas/100","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0933/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0933_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}